Een ketonendrank bij aanhoudende klachten van psychosegevoeligheid

Een gerandomiseerd, placebogecontroleerd cross-overonderzoek met een ketonendrank

In het kort
Hoofdonderzoeker: dr. Karin Huizer
Betrokken instelling: Parnassia Groep
Startdatum onderzoek: 1 oktober 2026
Einddatum onderzoek: 1 oktober 2030
Aantal patiënten in onderzoek: 40

De vraagstelling van het onderzoek
Ongeveer een derde van de mensen met een psychosegevoeligheid knapt onvoldoende op van de gebruikelijke behandeling inclusief medicijnen. Zij zijn therapieresistent (TR). Stemmen horen en wanen worden meestal wel minder, maar andere klachten blijven. Mensen kunnen zich moeilijk concentreren en onthouden minder goed, ze slapen slecht, zijn moe, en verliezen motivatie en plezier. Juist die resterende klachten bepalen voor een groot deel hoe iemand functioneert in het dagelijks leven, en er is nauwelijks behandeling voor. Dit onderzoek gaat na of een ketonendrank daar verandering in kan brengen.

Het onderzoek
Hersencellen draaien normaal op suiker. Bij psychosegevoeligheid gaat het vervoeren en verbranden van suiker in de hersenen waarschijnlijk niet goed, wat de energievoorziening van hersencellen kan verstoren. Ketonen zijn een tweede brandstof, die het lichaam zelf aanmaakt bij vasten of bij een ketogeen dieet. Als het verwerken van suiker minder goed gaat, kunnen ketonen dus mogelijk een alternatieve brandstof bieden en de energievoorziening herstellen. Wij denken dat dit bij TR-psychosegevoeligheid kan helpen om de resterende klachten te verminderen. Een ketogeen dieet is zwaar en sterk beperkend, en juist wie worstelt met de klachten hierboven houdt dat moeilijk vol. Een drank met ketonen brengt het lichaam wel in ketose zonder dat het eetpatroon verandert. Veertig mensen met een TR-psychosegevoeligheid doen mee, zowel opgenomen als thuiswonend, uit de regio’s Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Iedereen blijft de gewone zorg krijgen. Elke deelnemer gebruikt twee weken de ketonendrank en twee weken een drank zonder werkzame stof, met een week rust ertussen. De volgorde wordt geloot, en noch de deelnemer, noch de behandelaar, noch de onderzoeker weet wie wat krijgt. Het denkvermogen is de belangrijkste uitkomst, daarnaast worden negatieve symptomen, slaap, vermoeidheid, algemene ziekteklachten, lichamelijke gezondheid en dagelijks functioneren gemeten.

Verwachte output
Het onderzoek laat zien of mensen met een TR-psychosegevoeligheid een ketonendrank verdragen en volhouden, en of hun denkvermogen na twee weken meetbaar verschilt van placebo. Een gunstig resultaat is een aanwijzing dat vervolgonderzoek zinvol is. De resultaten worden gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en gedeeld met patiëntenverenigingen en behandelaren.