Project Sociaal Netwerk forensisch psychiatrische patiënten

In het kort

Hoofdonderzoeker: Prof. dr. Arne Popma
Betrokken instelling: VU-MC Amsterdam | Onderzoeksinstituut EMGO
Startdatum: 2016
Einddatum: 2019

 

De vraagstelling van het onderzoek

Veel forensisch psychiatrische patiënten leiden een geïsoleerd bestaan. Ze hebben een zeer beperkt sociaal netwerk en participeren, door het ontbreken van werk of dagbesteding, nauwelijks in de maatschappij. Dit terwijl de aanwezigheid van een sociaal netwerk het algemeen functioneren van patiënten bevordert en het risico op delictgedrag kan verminderen.

Juist in de huidige tijd , waarin de verzorgingsstaat plaats maakt voor een participatiesamenleving, ligt hier een grote uitdaging voor deze complexe doelgroep. Gedegen wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van netwerkversterking ontbreekt tot nu toe.

In het Project Sociaal Netwerk wordt onderzocht of de inzet van een sociaal netwerk coach een aanvullend effect heeft, bovenop de standaard forensisch ambulante zorg, op het versterken van het sociale netwerk en het verminderen van zowel psychiatrische problemen als criminele recidive.

Het onderzoek

Het onderzoek wordt uitgevoerd onder psychiatrische patiënten van Inforsa FAZ in Amsterdam. Zij kenmerken zich door complexe psychiatrische en/of persoonlijkheidsproblematiek in combinatie met delictgedrag.

In een randomized controlled trial (RCT) wordt standaard forensisch ambulante zorg met aanvullend een sociaal netwerk coach vergeleken met enkel standaard forensisch ambulante zorg. De coach, een vrijwilliger, begeleidt de patiënt wekelijks volgens een gestandaardiseerde 10-stappenmethode naar een op sociaal en maatschappelijk gebied meer zelfredzaam bestaan. Op herhaalde meetmomenten wordt het sociaal netwerk in kaart gebracht en wordt de psychiatrische problematiek, zoals het algehele en psychisch functioneren en psychisch welbevinden, kwaliteit van leven en zelfredzaamheid, bepaald.

Eén jaar na het einde van het coachingstraject worden patiënten benaderd voor een follow-up meting. Twee jaar na einde van het coachingstraject worden de recidivecijfers bepaald.


Verwachte output

Verwacht wordt dat de inzet van een coach effectief is in het versterken van het sociaal netwerk en verminderen van de psychiatrische problematiek als ook criminele recidive. De hypothese luidt dat één jaar na de interventie (inzet sociaal netwerk coach) de patiënten:
•    meer positieve sociale contacten en minder negatieve sociale contacten hebben in hun netwerken.
•    minder last hebben van psychiatrische problemen.
•    minder vervallen in criminele recidive.
•    een hogere kwaliteit van leven hebben.
•    meer zelfredzaamheid vertonen op het gebied van sociaal netwerk en maatschappelijke participatie.

Het onderzoek beoogt een betekenisvolle bijdrage te leveren aan vergroting van de maatschappelijke participatie van een veelal gestigmatiseerde patiëntengroep.