Behandeling van PTSS door jeugdmisbruik: een vergelijkende studie

In het kort

Hoofdonderzoekers: drs. Paula M. de Jong en drs. Mellony van Hemert 
Betrokken instelling: VU-MC Amsterdam | Onderzoeksinstituut EMGO
Duur onderzoek: 11 weken 
Aantal patiënten in onderzoek: 173

De vraagstelling van het onderzoek

In Nederland zijn er jaarlijks ±100.000 slachtoffers van seksueel geweld. Het risico op het ontwikkelen van posttraumatische stressstoornis (PTSS) na seksueel misbruik is 45% voor vrouwen en 65% voor mannen. Het maatschappelijk belang van onderzoek naar de behandeling van PTSS is groot.

Momenteel is er nog onvoldoende onderzoek gedaan naar wat de meest effectieve behandeling is voor PTSS bij patiënten die vroeg in hun jeugd seksueel en fysiek zijn misbruikt binnen de directe leefomgeving.

Dit onderzoek vergelijkt de effectiviteit van twee behandelmethodes (Imaginaire Exposure en Imaginaire Rescripting) met als doel de klinische praktijk te verbeteren voor mensen met een PTSS die is ontstaan door misbruik in de (vroege) kindertijd.

Het onderzoek

Bij Imaginaire Exposure (IE) gaat men onder begeleiding in gedachten terug naar de herinneringen van de traumatische gebeurtenissen. Het doorwerken van de naarste momenten helpt om de herbelevingen en nachtmerries te verminderen. Bij Imaginaire Rescripting (IR) is de blootstelling aan de traumatische ervaringen zo kort mogelijk. In verbeelding grijpt de patiënt met behulp van de behandelaar in en uit bijvoorbeeld woede op de dader.

IE is een bewezen effectieve behandeling voor patiënten met PTSS. Er zijn echter aanwijzingen dat de effectiviteit bij patiënten met PTSS als gevolg van jeugdmisbruik beperkt zijn. IR zou een meer geschikte behandeling voor deze doelgroep kunnen zijn, omdat deze zich richt op meerdere emoties. Deze behandelvorm is bij de betreffende doelgroep nog weinig onderzocht.

In dit onderzoek worden gedurende 11 weken, onder 173 PTSS patiënten die zijn misbruikt tijdens hun jeugd, de twee behandelvormen IE en IR vergeleken met elkaar en met een wachtlijstcontrolegroep. Dit gebeurt onder andere door middel van vragenlijsten en klinische interviews.

Verwachte output

Gezien de hypothese dat IR effectiever zal zijn bij patiënten met PTSS die in hun jeugd zijn misbruikt, en deze methode momenteel niet als standaardbehandeling wordt aangemerkt, kan de uitslag van dit onderzoek grote impact hebben op de behandelrichtlijnen van deze groep patiënten.

Daarnaast: als de studie aantoont dat zich tijdens de therapie en follow-up geen complicerende factoren voordoen, biedt dit extra bewijs dat een stabilisatiefase voorafgaand aan de behandeling niet nodig is. Het direct kunnen starten met traumagerichte behandeling heeft grote implicaties voor de ziekteduur van de patiënt en daarmee voor de maatschappij. Patiënten worden korter, maar effectiever, behandeld en kunnen sneller weer een maatschappelijke bijdrage leveren, wat resulteert in een kostenbesparing.